Zone.college is een agrarisch opleidingscentrum. Onze primaire taak is het verzorgen van onderwijsactiviteiten in de regio’s Zwolle, Salland, Twente, Achterhoek/Liemers en de Stedendriehoek Apeldoorn, Deventer, Zutphen. Zone.college verzorgt onderwijs in het vmbo en mbo in het domein voeding, natuur en leefomgeving.

Het vmbo biedt, in de leeftijdscategorie van 12-16 jaar, de beroepsgerichte leerweg (de basis- en de kadervariant) en de gemengde leerweg op bijna alle locaties aan. Naast de basisvorming bieden de locaties profiel Groen aan, waarin binnen zogenaamde werelden een brede oriëntatie op planten, dieren, voeding, groen techniek en duurzaamheid plaats vindt. Uitvoeringslocaties zijn: Almelo, Borculo, Enschede, Doetinchem, Twello, Zwolle en, onder verantwoordelijkheid van het Vechtdal College, Hardenberg.

Het mbo kent voltijd- en deeltijdopleidingen in entree en op niveau 2, 3 en 4.  Daarbij gelden brede in-, door- en uitstroommogelijkheden naar de beroepssectoren en vervolgopleidingen. Uitvoeringslocaties zijn Almelo, Deventer, Doetinchem, Enschede (alleen niveau 2), Hardenberg, Twello (alleen niveau 2) en Zwolle.

Omdat Zone.college zowel vmbo als mbo verzorgt, biedt dit gelegenheid voor doorlopende leerlijnen. Op de locaties Almelo, Doetinchem, Twello en Zwolle bieden we via de technologieroute (Het Groene Lyceum) onderwijs aan dat versneld leidt naar het hbo. In Enschede, Doetinchem en Twello bieden we de vakmanschapsroute aan. De vakmanschapsroute leidt naar het mbo niveau 2 diploma (in drie of vier jaar).

Zone.college zet sterk in op leven lang ontwikkelen. Naast het dagonderwijs verzorgt Zone.college ook onderwijs voor (jong) volwassenen. De uitvoering hiervan gebeurt in samenwerking met Groeipunt BV die deze vormen van (cursus)onderwijs zowel binnen alsook buiten de regio’s waar we gehuisvest zijn verzorgt.

Zone.college verzorgt samen groots groen onderwijs voor alle generaties. Eigenzinnig praktijk-rijk onderwijs met persoonlijke aandacht, voor zowel vmbo-leerlingen en mbo-studenten als medewerkers in de groene sector in Oost-Nederland. Onderwijs waarin de zorg voor al wat leeft (natuur, klimaat, dieren en groen) een belangrijke plaats inneemt. Waarin we vanuit een open en nieuwsgierige houding zoeken naar een optimaal gebruik van nieuwe technologische mogelijkheden.

Dat doen we samen met leerlingen, studenten en medewerkers en in voortdurende dialoog en co-creatie met partnerbedrijven. Met ons onderwijs vervullen we een rol van betekenis voor de persoonlijke ontwikkeling van onze leerlingen, studenten en cursisten, en brengen we hen verder als (toekomstige) professionals in het groen en in de voedingsindustrie. Hiermee dragen we bij aan maatschappelijke opgaven rond onder meer klimaat, energie, gezond en veilig voedsel en natuur. En bouwen we mee aan een vitale leefomgeving.

Er is steeds meer aandacht voor gezond leven, veilig voedsel, duurzaamheid, natuur en een groene leefomgeving.  Dat vraagt om goed opgeleide mensen en nieuwe kennis. Als onderwijsorganisatie dragen wij bij aan een gezonde, groene toekomst van mens en wereld. We zoeken daarbij voortdurend afstemming tussen de behoeften op de arbeidsmarkt en die van onze studenten. Met zorg en aandacht bieden we onze leerlingen, studenten en medewerkers een groene, uitdagende leeromgeving waarin ze nieuwe mogelijkheden ontdekken. En waarin ze zich ontwikkelen met hoofd, hart en handen. Zelf en vooral ook samen. Zo groeien ze uit tot zelfbewuste, zorgzame, ondernemende en maatschappelijk betrokken mensen. Wereldburgers met oog voor duurzaamheid en leefbaarheid.

Het kompas voor ons dagelijks handelen bestaat uit onze belofte, onze ambitie en onze kernwaarden. Onze ambitie is samen voor groots groen onderwijs, voor alle generaties in Oost-Nederland. Wat wij beloven aan jong en oud, leerling, student, werknemer en organisatie: wij halen je beste binnenste buiten. Wat wij daarbij juist en belangrijk vinden in ons handelen zijn onze kernwaarden:

• Zorgzaam
• Eigenzinnig
• Vooruitstrevend
• Samen
• Nieuwsgierig

In 2019 hebben we de strategische koers voor de periode 2020 tot en met 2023 bepaald. In samenspraak met de directeuren, leidinggevenden en medewerkers, Raad van Toezicht en Ondernemingsraad is het Strategisch Beleidsplan opgesteld. Een samenvatting van het plan wordt weergegeven in de onderstaande afbeelding.

Het Zone.college vormt een onderdeel van Stichting Groen Onderwijs Oost Nederland. De statutaire vestigingsplaats is Lochem. Het bevoegd gezag van de Stichting GOON en van de instelling Zone.college bestaat uit de heren W. Huiskamp (voorzitter) en R. van Kuilenburg.

Stichting GOON is 100% aandeelhouder van Groene Onderwijsdiensten BV. Groene Onderwijs diensten BV is een holding met twee dochtermaatschappijen, Onderwijs Oost BV en Goeipunt BV. In 2019 heeft Stichting GOON Stichting Groei.zone opgericht waarbij statutair is bepaald dat Groei.zone in opdracht en onder regie van Stichting GOON activiteiten uitvoert ten behoeve van leven lang ontwikkelen. 

Onderwijs Oost BV

Vanuit Onderwijs Oost BV worden medewerkers gedetacheerd bij Zone.college. Het gaat daarbij om:

• Medewerkers waarvoor op termijn (nog) geen vaste reguliere formatieplaats kan worden gerealiseerd.
• Medewerkers waarvoor het van belang is om na te gaan of zij ook op langere termijn binnen een onderwijsorganisatie goed kunnen functioneren.

Groeipunt BV
Groeipunt BV heeft als doel het ontwikkelen en aanbieden van niet bekostigde onderwijsactiviteiten binnen de domeinen Agro, Bloem, Dier, Groen en Voedsel of onderwijsactiviteiten die aanvullend zijn op bekostigde activiteiten. In 2020 worden de activiteiten van Groeipunt BV overgedragen aan Groei.zone en wordt Groeipunt ontbonden.

De Stichting Groei.zone is op 1 oktober 2019 opgericht. In de loop van 2020 worden de activiteiten en het personeel van Groeipunt BV ondergebracht in deze stichting. Daarmee zijn we beter in staat in te spelen op ontwikkelingen op het terrein van Leven Lang Ontwikkelen.

De leerlingaantallen zijn in 2019, in tegenstelling tot 2018, licht gestegen tot een totaal van 4054. Alle locaties zijn gegroeid met uitzondering van locatie Almelo die met 18 leerlingen is gekrompen tot een aantal van 641 leerlingen.  Als gevolg van de demografische krimp hadden we gerekend op een daling van het leerlingaantal. Tevens spelen lokale omstandigheden een belangrijke rol bij leerlingaantallen en kennelijk waren die ons goed gezind en spreekt ons onderwijs aan. Ondanks de groei in 2019 zal naar verwachting de krimp vanaf 2021 duidelijke effecten hebben met als gevolg een daling van het leerlingaantal in de komende tien jaar tot onder de 3500.

Op al onze locaties zijn ouders tevreden en geven zij ons een hoger cijfer dan het gemiddelde in het land.  Dat geldt ook voor onze leerlingen waarbij alleen Enschede met een score van 6,6 slechts 0,1 punt onder de benchmark scoort. Voor wat betreft schoolklimaat en veiligheid scoren alle locaties net boven of onder de benchmark. De scores onder de benchmark worden door ons niet herkend. Daarom is de inspectie gevraagd dit expliciet aan de orde te stellen bij het instellingsonderzoek. Daaruit is gebleken dat leerlingen de scholen als heel veilig ervaren. Bovendien is daarin geconstateerd dat scholen nadrukkelijk (preventief) beleid voeren om de veiligheid te bevorderen.

Begin 2019 heeft de inspectie het 3-jaarlijkse instellingsonderzoek gedaan en hebben daarvoor de locaties Borculo, Doetinchem, Enschede en Twello onderzocht. Zij hebben geconstateerd dat ons VMBO de kwaliteit en zorg hoog in het vaandel heeft. Op onze locaties Borculo en Twello heeft de zicht op ontwikkeling en begeleiding en kwaliteitscultuur zelfs het predicaat "goed" ontvangen van de inspectie. Daarnaast heeft de inspectie ons aanbevolen te kijken hoe we meer uit leerlingen kunnen halen en hoe we ons taalbeleid kunnen optimaliseren.

In de onderstaande tabel staan de onderwijsresultaten weergegeven.

• Onderwijspositie: Positie in leerjaar 3 ten opzichte van het advies van de basisschool
• Onderbouwsnelheid: Percentage onvertraagde studievoortgang in leerjaar 1 en 2.
• Bovenbouwsucces: Percentage onvertraagde studievoortgang vanaf leerjaar 3 per afdeling.
• Examencijfers: Gemiddeld cijfer Centraal Examen van alle vakken per afdeling.
• Verschil SE-CE: Het verschil tussen het schoolexamen en het centraal examen van alle vakken per afdeling.

De indicator "Onderwijspositie" is op basis van de beschikbare informatie van de inspectie niet te berekenen. Voor de indicatoren "Onderbouwsnelheid", "Bovenbouwsucces", "Examencijfer" en "Verschil SE-SCE" voldoen de resultaten van Zone.college aan de norm van de inspectie. 

De score op "Bovenbouwsucces" is dit jaar bij enkele locaties wezenlijk lager dan voorgaande jaren. Dat wordt vooral verklaard door een nieuwe berekeningswijze die de Inspectie vanaf 2020 hanteert. Vanaf 2020 worden de resultaten van leerlingen die deelnemen aan de experimenten doorlopende leerlijnen (v)mbo meegeteld. Bij de overstap van HGL-leerlingen van leerjaar 3 naar 4 gaan zij in leerjaar 4 mbo volgen. De inspectie beschouwt dat als "niet succesvol" omdat de overstap naar het MBO wordt gemaakt zonder het VMBO-diploma te halen.

Naast de groene wereld oriëntatie(GWO) en loopbaan oriëntatie en begeleiding (LOB) in de onderbouw krijgen leerlingen in de leerjaren 3 en 4 het beroepsgerichte praktijkdeel aangeboden vanuit de zelf gekozen wereld. Daarnaast zijn er meerdere  keuzevakken ontwikkeld, zowel vanuit de groene als de grijze sector, waaruit de leerlingen kunnen kiezen ter verdieping, verbreding en/of oriëntatie.

De leerlingen werken met een iPad, omdat het lesprogramma van de werelden, keuzevakken en groene wereld oriëntatie voornamelijk digitaal wordt aangeboden. Hierin moet zeker nog een verbeterslag worden gemaakt, want niet altijd werkt het digitale programma zoals gewenst voor de leerling en docent. Daarom is onder andere gestart met bring your own device, waarbij leerlingen werken met hun eigen laptop. Dit maakt digitaal werken makkelijker.

We zitten middenin de implementatiefase waarin veel ervaring wordt opgedaan met al het materiaal dat is ontwikkeld en de kaders die daarbij zijn gegeven voor de uitvoering van het beroepsgerichte programma Profiel Groen. Het afgelopen schooljaar hebben we de eerste examens gehad met profiel Groen. Een spannend moment, maar de examenresultaten waren boven de norm, ook al was het de eerste keer. De ervaring die is opgedaan met het examen wordt o.a. door de praktijkdocenten meegenomen om de kwaliteit van het onderwijsprogramma verder te ontwikkelen en te verbeteren.  De komende jaren zullen we nog de tijd nodig hebben voor het verder aanpassen en finetunen van het gehele programma. Daarvoor is voor de komende drie jaren een doorontwikkelingsplan geschreven. Daaraan werken we Zone college breed, waardoor we ook véél met en van elkaar kunnen leren.

Er valt nog genoeg te doen, maar met de inzet die onze docenten ook dit jaar weer hebben laten zien werken we aan een uniek en mooi onderwijsprogramma. En nog belangrijker, leerlingen reageren positief en hebben wel kritische punten.

De onderwijslocaties van Zone.college hebben met de invoering van passend onderwijs de ondersteuningsstructuur vernieuwd. Onze ondersteuningsstructuur bestaat uit een eerste en tweede lijn ondersteuning. Indien nodig zoeken wij de samenwerking en afstemming met externen in een derde lijn ondersteuning.

De eerste lijn ondersteuning richt zich op de basisbehoefte van een leerling en is vooral georganiseerd in de les. Deze ondersteuning heeft een preventief karakter. De ondersteuning die de leerling nodig heeft, is voor het grootste deel geïntegreerd in de dagelijkse onderwijspraktijk. Signaleren en oplossingsgericht handelen is een taak van alle docenten en de mentoren. Zij hebben de deskundigheid om (extra) ondersteuningsbehoeften te signaleren en deze signalen om te zetten in oplossingsgericht handelen. De docenten worden geschoold en waar nodig geadviseerd en gecoacht door interne deskundigen. Een mooi voorbeeld hiervan is de aanstelling van teamondersteuners op de locatie Doetinchem die voor 70% de docent en voor 30%  de  leerling ondersteunt.

De tweedelijns ondersteuning richt zich op leerlingen die extra ondersteuningsbehoefte(n) hebben. Deze ondersteuning heeft een meer curatief karakter.

De  invoering  van  passend  onderwijs  betekende  voor  onze  scholen  meer  leerlingen met een specifieke en vaak zwaardere ondersteuningsbehoefte. Zone.college is ervan overtuigd dat de docent een cruciale spil is in het leren van de leerling, met of zonder ondersteuningsvraag. Daarom wordt er zwaar ingezet op de ontwikkeling van personeel.

Het blijkt dat door deze aanpak meer leerlingen met een ondersteuningsbehoefte passend onderwijs kan worden geboden. De keerzijde is echter dat hierdoor meer leerlingen met steeds zwaardere, ook lichamelijke, ondersteuningsbehoefte de school binnen komen. De impact van deze ondersteuningsvragen op het onderwijsproces, de docenten, maar ook op de financiële middelen die door verevening dalen binnen een aantal samenwerkingsverbanden, wordt op sommige momenten zo groot dat dit ten koste dreigt te gaan van de rest van de organisatie. De uitdaging voor de toekomst is om hierin een balans te blijven vinden.

Vanaf klas 3 van het vmbo kunnen leerlingen kiezen voor de VMR. Binnen deze doorlopende leerlijn behalen leerlingen in 4 jaar hun mbo-diploma niveau 2 (dat is een zgn. startkwalificatie). De VMR is bedoeld voor leerlingen uit de basisberoepsgerichte- of kaderberoepsgerichte leerweg die zeker weten dat ze verder willen in de groene  sector. De leerroute wordt aangeboden in de sectoren Groenvoorziening, Voeding, Dierverzorging, Bloem & Styling, Loonwerk en Veehouderij. Zowel in Enschede als in Twello bestaat de mogelijkheid om de opleiding in 3 jaar af te ronden. Sinds 2015 wordt de Vakmanschapsroute aangeboden op de locatie Enschede en vanaf 2016 op locatie Twello. In 2018 is ook locatie Doetinchem gestart met het aanbieden van de VMR. Collega’s van alle deelnemende locaties zijn betrokken bij de VMR-stuurgroep en ontwikkelgroep, zodat er een gezamenlijke invulling wordt gegeven aan deze leerroute. In 2019 namen 162 leerlingen deel aan de vakmanschapsroute (80 leerlingen in Enschede, 53 leerlingen in Twello en 29 leerlingen in Doetinchem). Op locatie Enschede heeft de VMR-klas 4 (inmiddels 2 jaar achter elkaar) een slagingspercentage van 100% behaald voor de landelijke examens Nederlands en  Engels.  Er zijn afspraken gemaakt om op alle locaties de VMR en het mbo-niveau 2 samen te laten optrekken. De VMR-stuurgroep bewaakt samen met VMR-ontwikkelgroep de kwaliteit van het aangeboden onderwijs.

De curricula van de Groene Lyceum-locaties zijn gestroomlijnd en worden verder doorontwikkeld. Dit proces wordt aangestuurd door een projectleider en inhoudelijk begeleid door een onderwijskundige. Leidraad daarbij is het Inrichtingsplan Technologieroute. Bij de ontwikkeling van lesmateriaal zijn docenten betrokken van alle onderwijslocaties die het Groene Lyceum aanbieden. De ontwikkelgroep is vergevorderd met het schrijven van projecten voor het nieuwe beroepsgerichte programma, gekoppeld aan de kerndoelen (mbo fase) en 21st century skills. Momenteel wordt de loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) als lijn voor het 6-jarige traject ontwikkeld. Daarnaast wordt gewerkt aan een stroomlijning van de programma’s van toetsing onderbouw respectievelijk afsluiting (PTO en PTA), zodat bij implementatie van het Groene Lyceum op nieuwe locaties het onderwijs parallel verloopt. In 2019 is het Groene Lyceum aangeboden op de locaties Almelo, Doetinchem, Twello en Zwolle.

Op vrijdag 8 november 2019 is de eerste fase van het nieuwbouwproject van onze school in Doetinchem afgerond met de overhandiging van de sleutel van de nieuwe school. Vanaf dat moment is druk gewerkt aan de verdere inrichting van de nieuwe school. Maandag 6 januari 2020 is de nieuwe school officieel in gebruik genomen door de docenten en dinsdag 7 januari door de leerlingen. Het nieuwbouwproject is nu begonnen aan de 2e fase: de sloop van de oude school en de bouw van een nieuwe gymzaal, schuur, kas en dierenverblijf samen met de aanleg van parkeerplaatsen, fietsenstallen, sportveld, weide en tuinen. In de zomer van 2020 zal het gehele project gereed zijn.

Het totaal aantal MBO leerlingen is gegroeid van 3066 naar 3124. Zowel het aantal BOL als BBL studenten is licht gestegen. Opvallend is dat het aantal BOL studenten niveau 2 en 3 afneemt terwijl het aantal BOL studenten niveau 4 flink is gestegen. Tot en met 2024 wordt een toename verwacht van het aantal MBO-studenten.

De vraag naar de verschillende opleidingen is relatief stabiel.

Het jaarresultaat, diplomaresultaat en startersresultaat van nagenoeg al onze opleidingen zijn boven de landelijke norm zoals is af te lezen uit de onderstaande tabel.

• Jaarresultaat: Het jaarresultaat over schooljaar t drukt het percentage gediplomeerde studenten uit van een cursusjaar t.o.v. alle instellingsverlaters en gediplomeerde doorstromers. Het diploma moet behaald zijn in schooljaar t.
• Diplomaresultaat: Het diplomaresultaat drukt het percentage gediplomeerde instellingsverlaters uit t.o.v. alle instellingsverlaters in een cursusjaar. Eerder behaalde diploma’s tellen ook mee.
• Startersresultaat: Het startersresultaat is het aandeel van de nieuwe instromers in de instelling dat een jaar later nog studeert bij de eigen instelling of is uitgestroomd met een diploma behaald in het eerste jaar op de instelling.

De resultaten van opleidingen Hoefsmederij en Groen ruimte niveau 3 vallen uit de toon maar zijn goed verklaarbaar. Hoefsmederij is een kleine opleiding waardoor bij een afwijkende score van een of enkele studenten het resultaat enorm daalt. Desalniettemin wordt hard gewerkt aan het verbeteren van de opleiding waardoor mag worden verwacht dat de resultaten de komende jaren zullen stijgen. De afwijkende score bij de Groen ruimte niveau 3 wordt voor een belangrijk deel verklaard doordat studenten de opleiding afbreken om te gaan werken en omdat de opleiding soms niet haalbaar blijkt voor opgestroomde niveau 2 studenten. Middels studiekeuzeadviesgesprekken trachten we de uitstroom te beperken.

Het meten van de student tevredenheid doen we via de Job Monitor. Die meting vindt eens in de twee jaar plaats. In 2019 heeft geen meting plaatsgevonden en de volgende meting vindt plaats in 2020. De resultaten daarvan worden in het jaarverslag van volgend jaar opgenomen.

Bij het onderzoek dat in 2019 door de Onderwijsinspectie is verricht zijn vijf MBO opleidingen bezocht. Op basis daarvan heeft de inspectie geconstateerd dat hard is gewerkt om in het fusieproces de basis op orde te houden. De kwaliteit van het onderwijs dat studenten en leerlingen ervaren heeft de inspectie dan ook als voldoende beoordeeld. Onder het mbo is een goed fundament gelegd, waarbij ‘het huis nog niet helemaal af is’. De onderwijsprocessen zijn op orde, er is een ruim aanbod aan keuzedelen en onze opleidingen bieden een prima leerklimaat. Onze mbo-pijlers ‘co-creatie’,  ‘lokaalloos leren’ en ‘zelforganiserende teams’ worden steeds zichtbaarder. Dat is mede voor ons de bevestiging hier vooral mee door te gaan, wetende dat de zelforganiserende onderwijsteams nog geen jaar aan de slag zijn. Maar ook hebben we werk te doen op een aantal kritische punten zoals het versterken van de kwaliteitszorg en borging van de examinering.

Na de inspectieonderzoeken zijn de onderwijsteams aan de slag gegaan om hun paspoorten te upgraden en zich daarbij meer te richten op het borgen van kwaliteit en het meetbaar maken van bereikte verbeteringen. Bij verschillende opleidingen, waaronder de opleidingen Bloem, is men aan de slag gegaan, middels de methode van Stichting LeerKRACHT, een verbetercultuur te creëren om samen te werken aan beter onderwijs voor de studenten. Daarnaast wordt voor het mbo onderzocht hoe audits opnieuw vorm gegeven kunnen worden vanuit de huidige organisatiestructuur en vanuit onderwijskundig leiderschap. Voor de opleidingen Bloem is de examinering opnieuw geëvalueerd en aangescherpt door de examencommissie. Tevens heeft de opleiding Bloem nog feedback ontvangen van de inspectie op hoe zich voor te bereiden op audits en zal hiermee haar voordeel doen bij en volgende inspectiebezoek.

Drie pijlers liggen ten grondslag aan onze kwaliteitsagenda:

1. Co-creatie met partnerbedrijven
2. Lokaalloos of praktijkrijk leren
3. Zelforganiserende onderwijsteams

Op al deze drie gebieden zijn in 2019 concrete stappen voorwaarts gemaakt en voorbereidingen getroffen voor het vervolg. Vanaf 2019 vindt de opleiding Varkenshouderij in Doetinchem voor meer dan 50 % plaats op bedrijven waarbij de varkenshouders een groot deel van de praktijklessen verzorgen. Een mooi voorbeeld van praktijkrijk leren in co-creatie met partnerbedrijven. In 2018 is gestart met het werken met zelforganiserende teams. Het merendeel van de teams werkt inmiddels al zelforganiserend.  De komende jaren blijven we hen faciliteren in hun ontwikkeling middels opleidingen, begeleiding en sturing. 

Drie van onze 21 maatregelen uit de kwaliteitsagenda hebben grote impact op kwetsbare jongeren. Een daarvan is het werken met zelforganiserende onderwijsteams. Zoals beschreven in de voorgaande paragraaf hebben we daar in 2019 fors op ingezet en dat blijven we doen de komende jaren. De twee andere maatregelen met grote impact op kwetsbare jongeren zijn gericht op opleidingen Dierverzorging, praktijkrijker en meer aandacht voor soft skills. In Zwolle en Almelo vinden vanaf 2019 de praktijklessen Dier plaats op bedrijfslocaties. In andere steden zijn in 2019 voorbereiding getroffen om ervoor te zorgen dat ook daar lessen op bedrijfslocaties kunnen gaan plaatsvinden. Er zijn partnerbedrijven gezocht en de opzet van de praktijklessen zijn verbeterd. Voor wat betreft het centraler stellen van soft skills bij de opleiding Dier is in 2019 de opzet van skills lessen verbeterd. 

De indicatoren Voortijdig schoolverlaters en Arbeidsmarkt rendement zijn gerelateerd aan het speerpunt kwetsbare jongeren. Over het Arbeidsrendement 2019 zijn geen gegevens beschikbaar zodat er geen vergelijking mogelijk is met de nulmeting uit de Kwaliteitsagenda. Voor wat betreft de Voortijdig schoolverlaters voldoen we ook dit jaar weer ruimschoots aan de normen. Dat is voor een groot deel te danken aan de sterk ontwikkelde zorgstructuur binnen Zone.college. De aandacht voor zorg is groot. Andere verklaringen kunnen gezocht worden in de goed gestructureerde LOB-activiteiten. En vanzelfsprekend speelt de kleinschaligheid van de school en de achtergrond van de populatie in onze regio ook mee.

Bij de inrichting van onze opleidingen gaan we altijd uit van het optimaliseren van de kansen voor groepen studenten. In dit verband heeft het werkveld Paraveterinair 2019 een plusprogramma ontwikkeld dat vanaf het schooljaar 2020-2021 wordt aangeboden. 

Een van de maatregelen uit de kwaliteitsagenda die hiermee verband houdt is het vernieuwen van de entreeopleidingen en niveau 2 opleiding groen. In 2019 is het huidige aanbod aangescherpt met entree in de context van dierverzorging en veehouderij. Maar ook is er onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een brede niveau 2 opleiding NWR (=bos/natuurbeheer en sportvis/waterbeheer). Dat blijkt niet haalbaar vanwege onvoldoende werkgelegenheid en te weinig potentiele studenten. 

Naast de inrichting van opleidingen is het bieden van maatwerk van belang voor het optimaliseren van kansen voor individuele studenten. Mede hierom werken we met onderwijsteams. Leden van onderwijsteams hebben een gedeelde verantwoordelijkheid voor de begeleiding en het leren van de individuele student.

Over 2019 zijn geen nieuwe gegevens beschikbaar over de indicatoren die behoren bij gelijke kansen te weten het startersresultaat, de kwalificatiewinst, de opstroom na diploma en de doorstroom naar het MBO/HBO. Daarom is geen vergelijking mogelijk met de nulmeting uit de Kwaliteitsagenda.

Twee van onze pijlers uit de strategie namelijk “Co-creatie met partnerbedrijven” en “Lokaalloos/praktijkrijk leren”, houden direct verband met het opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Als logisch gevolg daarvan hebben veel maatregelen in de Kwaliteitsagenda impact op het speerpunt “Arbeidsmarkt van de toekomst”. Op dit gebied hebben we in 2019 al flinke vooruitgang geboekt zoals bij de, in voorgaande paragrafen beschreven, opleidingen Varkenshouderij en Dier. Maar ook is er in 2019 voor de opleidingen Groen een Masterplan en planning gemaakt voor de periode tot en met 2022 met daarin aandacht voor vernieuwing van opleidingen, samenhang tussen opleidingen, Leven Lange Ontwikkelen en doorstroom. Tenslotte zijn belangrijke keuzes gemaakt voor het centraliseren en moderniseren van de opleidingen Bloem. In 2020 wordt gestart met de vernieuwde opleiding waarbij binnengroen (planten, vitaliteit, gezondheid) centraal staat en een groot deel wordt verzorgd door mensen uit de praktijk op bedrijfslocaties.

Over 2019 zijn geen nieuwe gegevens beschikbaar over de indicatoren die behoren bij opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst te weten het het arbeidsmarkt rendement en het aandeel BBL'ers. Daarom is geen vergelijking mogelijk met de nulmeting uit de Kwaliteitsagenda.

Met ingang van 1 augustus 2017 is voor het mbo de Toelatingswet van kracht. Door deze nieuwe wet worden er voorwaarden gesteld aan de aanmelding en toelating van toekomstige studenten. Eén van deze voorwaarden is hoe de school moet handelen indien er voor een opleiding sprake is van een gelimiteerd aantal opleidingsplaatsen. Binnen Zone.college geldt dat voor de opleidingen Dierenartsassistent Paraveterinair en Wildlife. Op basis van de evaluatie van de aanmeldprocedure van het vorig jaar, de ervaringen met intake en plaatsing, is de procedure aangepast. De procedure is gecommuniceerd met onze voorlichters en decanen. Daarnaast zijn de toeleverende scholen geïnformeerd en wordt op de website van Zone.college de instroombeperking vermeld.

Voor de opleiding Wildlife (in Zwolle) wordt de instroom beperkt tot een maximum van 50 studenten. Plaatsing in de opleiding Wildlife geschiedt op basis van volgorde van aanmelding.

Vanaf de instroom schooljaar 2017- 2018 is per opleidingslocatie een maximum bepaald van 30 studenten.  

• Plaatsing in de opleiding Paraveterinair geschiedt in Almelo door middel van loting en op de andere locaties op volgorde van aanmelding op basis van het bestand van de aangemelde studenten per 1 april, voorafgaand aan het betreffende schooljaar. Daartoe wordt een  lijst  met  plaatsingsvolgorde bijgehouden;
• De aanmeldingen na 1 april worden in volgorde van aanmelding aan de plaatsingslijst toegevoegd;
• De aangemelde studenten doorlopen direct na 1 april de toelatingsprocedure, zodat snel komt vast te staan of de aanmelding ook tot plaatsing kan leiden. Als dit niet het geval is, kan de plaats worden ingevuld door de volgende op de plaatsingslijst;
• Er worden geen aanvullende of verscherpte criteria gehanteerd, dus geen selectie op behaalde resultaten in de vooropleiding;
• Studenten die niet toegelaten worden tot de intake-procedure worden op een wachtlijst geplaatst. Zij worden hierover binnen enkele weken geïnformeerd. Daarbij krijgen zij, indien daar nog ruimte is, de keuze voorgelegd om de opleiding op een andere locatie te volgen of om een andere (verwante) opleiding te gaan volgen.

Verschillende werkvelden (Bloem, Groen, Paardenhouderij, Paraveterinair, Dierverzorging, Loonwerk) organiseren eigen vakwedstrijden en/of nemen deel aan regionale/landelijke Skills wedstrijden.

Al vele jaren doen studenten van Zone.college mee aan de landelijke SKILLS vakwedstrijden binnen het mbo. En niet zonder succes. In september 2019 werd Nederland vertegenwoordigd door Zone.college student Carline Refuge op de Worldskills in Kazan op het onderdeel bloembinden. Zij keerde huiswaarts met een enorme mand aan ervaring en een Medal of Excellence voor haar prestaties op dit evenement van Olympische allure.

Silke Schoenaker volgt de mbo-opleiding Bloem & Natuurlijk ontwerp. Zij deed eind 2019 mee aan de voorrondes op Zone.college en kwam als winnaar uit de bus. Op de landelijke kwalificatiewedstrijd in Velp werd ze ook eerste. Nu mag ze deelnemen aan de landelijke finale in Leeuwarden, waarbij ze het opneemt tegen studenten  van de andere  mbo-instellingen.

Giel Bom, student van de opleiding Wild Life in Zwolle, heeft in november 2019 de voorrondewedstrijd Dierverzorging gewonnen. Als winnaar van Zone.college mocht hij deelnemen aan de Nationale Wedstrijden bij collega-school Citaverde in Born. Giel is daar als 6e geëindigd en hij heeft het een geweldige ervaring gevonden.

Olaf Wassens en Robert van Rhee, studenten van de opleiding Tuin & landschap, hebben de voorrondewedstrijd Tuinaanleg gewonnen. Vervolgens mochten zij Zone.college vertegenwoordigen tijdens de regionale wedstrijden op de Groene Sector Vakbeurs in Hardenberg. Ook deze wedstrijd werd door hen gewonnen. Uiteindelijk zijn ze in de landelijke Skills-finale in Den Bosch als tweede geëindigd.

Brons was voor de studenten Dennis Eerdman en Ryan van den Bos. Zij zullen Zone.college vertegenwoordigen op de demonstratiewedstrijd tijdens Skills The Finals in Leeuwarden.

Zone.college doet dit jaar voor het eerst mee met de landelijke Skills-wedstrijd Internationaal Ondernemer. Hiervoor zijn onze studenten Niels Lammertink en Daan Lugtigheid geselecteerd.

In 2019 is er voor het eerste een wedstrijd Cultuurtechnisch Loonwerk georganiseerd, waar studenten van de locaties Doetinchem, Zwolle, Hardenberg en Almelo aan deelnamen.

Loonwerk was met 5 studenten ook goed vertegenwoordigd bij de landelijke ploegwedstrijden die in november in Stadskanaal zijn gehouden.

Vanuit de kernwaarden is het uitgangspunt dat iedere student de kans en mogelijkheid moet krijgen ambities waar te kunnen maken, met uitzicht op een realistisch toekomstperspectief. Studenten worden ingeschreven om een opleiding te volgen en uiteindelijk zo mogelijk een diploma te behalen. Bij binnenkomst wordt een inschatting gemaakt welke ondersteuning  de student nodig heeft.

Het uitgangspunt is dat de begeleiding zoveel mogelijk door de docenten en coaches zelf wordt verzorgd (eerste lijn). Om docenten te ondersteunen en te adviseren worden interne experts ingezet (tweede lijn). Daartoe worden professionaliseringstrajecten voor docenten ontwikkeld. Externe hulp (derde lijn) wordt i.o.m. het expertiseteam geraadpleegd. Voor de ondersteuning in tweede en derde lijn is het noodzakelijk dat de coach een schriftelijk verzoek indient bij het expertiseteam van de locatie. Daar wordt bepaald welke ondersteuning er geboden kan worden.

De basisondersteuning is verankerd in het primaire proces. Bijv. toets-en examenfaciliteiten, (sociaal-) veilig schoolklimaat, rouwprotocol en een studentenservicepunt. De extra ondersteuning wordt geboden onder regie van het expertiseteam. Denk daarbij aan de inzet van schoolpsycholoog, school maatschappelijk werker, jeugdarts , Plusklasbegeleider en trajectbegeleider. Tevens zijn maatwerktrajecten mogelijk: training sociale vaardigheden en/of weerbaarheid of traject van school naar werk. Voor elke student die in beeld is bij het expertiseteam wordt een plan van aanpak gemaakt. Dit wordt vastgelegd in het Leerling Volg Systeem. We werken daarbij met de PDCA-cyclus.

De onderwijslocaties kennen verschillende vormen en arrangementen van (extra-) ondersteuning. In de fase van fuseren van Groene Welle en AOC Oost is hard gewerkt aan afstemming in de organisatie van de ondersteuning over de locaties heen. Een werkgroep heeft opgeleverd dat nu op hoofdlijnen dezelfde werkwijze wordt gehanteerd. Gemiddeld is ongeveer 15% van de studenten in beeld van het expertiseteam. De inzet varieert daarbij van een gesprekscyclus tot structurele extra ondersteuning, meermalen per week.

Er is een behoorlijk verschil in financiële input per locatie/regio. In een aantal regio's is er sprake van een gedeeltelijke financiering van de inzet van trajectbegeleiders, jeugdartsen en schoolmaatschappelijk werkers door betrokken samenwerkende gemeenten. Ook de beschikbare VSV-gelden verschillen per regio. De Passend Onderwijsgelden zijn versleuteld in de lump-sum en daardoor niet geheel transparant.

Per 2016-2017 is gestart met de implementatie van de herziene kwalificatiestructuur. In de opbouw van ons onderwijsprogramma wordt  voor  niveau  2, 3 en 4 vanaf  leerjaar 2 de mogelijkheid van  keuzedelen geboden. De lessen hiervoor zijn in november 2017 begonnen.

De examenproducten die in 2019 zijn ingezet voor het examineren van het beroeps- specifieke deel in de mbo-opleidingen, werden ingekocht bij de Groene Norm. Voor het examineren van de generieke taal- en rekeneisen zijn examens ingekocht bij ICE. In enkele uitzonderingsgevallen is geëxamineerd met examens die binnen Zone.college ontwikkeld zijn. Het betreft dan examens die afgenomen zijn van kandidaten in de Beroepsgerichte Kwalificatie Structuur (BKS) en examens voor de keuzedelen. De (overgangsperiode voor de) valideringsroute voor het ontwikkelen van examens volgens de collectieve afspraken in de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO) is op deze examens nog niet van toepassing. De examenprogramma’s en (ingekochte) producten zijn vastgesteld conform de richtlijnen in de procedure ‘Construeren en vaststellen examenprogramma’. Zie verder het examenverslag in bijlage 7.

Zone.college heeft er niet voor gekozen om af te wijken van de keuzedeelverplichting ten behoeve van persoonlijk, cultureel of levensbeschouwelijk onderwijs. In 2019 zijn er bij de examencommissie 31 verzoeken ingediend voor niet-gekoppelde keuzedelen. Hiervan zijn 19 verzoeken gehonoreerd en 12 afgewezen. In 1 geval was de reden hiervoor dat het  keuzedeel  overlapt met de kwalificatie van de student. In de overige11 gevallen is het verzoek afgewezen om organisatorische redenen. Uit het totale aanbod van 77 keuzedelen zijn 8 keuzedelen niet gerealiseerd. Voor deze keuzedelen was te weinig belangstelling om dit doelmatig te kunnen organiseren.

Vanuit arbeidsmarktperspectief is in 2019 het opleidingenaanbod in Hardenberg gewijzigd. Vanuit het bedrijfsleven in deze regio is er vraag naar studenten met een achtergrond in productiedieren. Dit is de reden dat er voor is gekozen om een combinatie van dierverzorging en veehouderij niveau 2 op te zetten. Het eerste studiejaar is in 2019 gestart. Daarnaast is er voor gekozen om te stoppen met de opleiding dierverzorging niveau 3 en niveau 4. Studenten voor deze richting kunnen daarvoor terecht in Almelo en Zwolle.

In 2015 gold al een verkorting van de wettelijke onderwijstijd voor de niveau 2 opleidingen van Veehouderij en Loonwerk. In 2016 heeft het College van Bestuur besloten deze verkorting  van  onderwijstijd  ook  door  te  voeren  voor  onze  overige niveau 2 opleidingen. Dit besluit is tot stand gekomen met input en ondersteuning  vanuit de studentenraad, de betreffende sectorraden en het management van de opleidingen. In 2019 is de verkorting van de onderwijstijd opnieuw vastgesteld en in de opleidingsplannen voor de niveau 2 opleidingen aangegeven. Reguliere onderwijstijd krijgt veelal vorm in theorie en gesimuleerde werksituaties. Studenten van niveau 2 opleidingen zullen in de toekomst vooral uitvoerende werkzaamheden verrichten. Deze studenten hebben dan ook veel baat bij leren in authentieke praktijksituaties, waar zij zich een veelheid aan praktische handelingen eigen kunnen maken. Met deze invulling draagt verkorting van de onderwijstijd voor deze groep studenten bij aan de kwaliteit van de opleiding.

Voortdurend vindt dialoog plaats met de in- en externe stakeholders, zowel via formele structuren als informele vormen.

Naast de lopende zaken zijn In 2019 de gesprekken met interne stakeholders voor een belangrijk deel bepaald door de strategie, Leven Lang Ontwikkelen en de Ondersteunende Diensten. De gesprekken zijn gevoerd met formele organen zoals de Raad van Toezicht, Ondernemingsraad, Studentenraad en Ouder Bestuur Commissies. Maar ook zijn bijeenkomsten georganiseerd waarbij medewerkers en studenten rechtstreeks hun stem hebben kunnen laten horen. In samenspraak met hen hebben we een goede basis gelegd voor doorontwikkeling van Zone.college:

• Het Strategisch Beleidsplan voor de periode 2020-2023 is in 2019 ontwikkeld en vastgesteld.
• De Strategische Ontwikkelagenda Leven Lang Ontwikkelen is in 2019 ontwikkeld en vastgesteld.
• Het herinrichtingsplan van de Ondersteunende Diensten is in 2019 ontwikkeld en grotendeels geïmplementeerd.

Voortdurend wordt de dialoog met externe stakeholders gevoerd zoals andere onderwijsinstellingen, bedrijven, gemeenten, enz.  Zowel de leden van het College van Bestuur als Directeuren, Portefeuillehouders, Teamleiders als Docenten stemmen af met externen. Daarbij zijn belangrijke agendapunten:

• Praktijkrijk MBO onderwijs
• Demografische krimp in de regio
• Macrodoelmatigheid van opleidingen
• Passend Onderwijs
• Arbeidsmarkt vraag stukken
• Leven Lang Ontwikkelen
• Duurzaamheid
• Doorlopende Leerlijnen
• Internationalisering
• Nieuwbouw Doetinchem
• Locatie Hardenberg

Een concreet resultaat, dat als gevolg van dialoog met externe stakeholders is gerealiseerd, is  de oprichting van RegioOpleiders in Zwolle. Een coöperatie die vraag en aanbod op het gebied van bedrijfsopleidingen afstemt. Maar ook zijn we trots op de samenwerking met veehouders in de Achterhoek die hebben geleid tot een praktijkrijke opleiding Varkenshouderij, waarbij leerlingen onderwijs krijgen op bedrijfslocaties.

Het bestuur heeft het beleid voor de wijze van aanstelling, de taak en het profiel van interne vertrouwenspersonen vastgesteld. De interne vertrouwenspersoon verzorgt de eerste opvang bij problemen van leerlingen/studenten en ouders op het terrein van (seksuele) intimidatie, discriminerend gedrag, agressie, geweld en pesten. Tevens gaat de interne vertrouwenspersoon na of door bemiddeling, niet door de interne vertrouwenspersoon zelf, een oplossing kan worden bereikt. Ook onderzoekt de interne vertrouwenspersoon of de gebeurtenis aanleiding geeft tot het indienen van een klacht. Op alle scholen binnen Zone.college is de aanwezigheid van vertrouwenspersonen op een eenduidige wijze vormgegeven, wat bijdraagt aan een veilige leer- en leefomgeving voor leerlingen en studenten. Elke locatie heeft een vrouwelijke- en mannelijke interne vertrouwenspersonen beschikbaar voor VMBO-leerlingen en MBO-studenten.  Daarnaast is er een externe vertrouwenspersoon die ook voor, naast leerlingen en studenten, medewerkers en andere belanghebbenden beschikbaar is.

Het afgelopen jaar hebben de interne vertrouwenspersonen een intervisiebijeenkomst bijgewoond onder leiding van de externe vertrouwenspersoon. Interne vertrouwenspersonen hebben een 5-daagse training gevolgd bij het bureau Bezemer, Kuiper & Schubad. Dit bureau stelt ook de externe vertrouwenspersoon beschikbaar.

Al onze VMBO locaties hebben inmiddels, of zijn goed onderweg, naar de officiële Eco schoolserkenning, de Groene vlag! Almelo heeft in 2019 voor de eerste keer de Groene vlag behaald. Twello en Zwolle voor de tweede keer. Doetinchem, Enschede en Borculo hebben flinke stappen voorwaarts gemaakt en hopen de Groene vlag in de 1e helft van 2020 te behalen. Ons hoofdkantoor in Lochem heeft ook meegedaan aan het Eco schools traject. Omdat Eco schools vooral op het onderwijs gericht is, is een volledige erkenning voor kantoor Lochem officieel niet haalbaar. Eco schools zoekt nog naar een tussenoplossing.

Een traject Eco schools bestaat uit de volgende stappen:

1. Intentie verklaring
2. Werkgroep vormen
3. Milieuscans uitvoeren
4. Actie
5. Monitoring en evaluatie
6. Curriculum
7. Informeren en betrekken
8. Groene vlag
9. Borging

De voortgang die in 2019 is geboekt is weergegeven in het onderstaande overzicht. Alle locaties hebben de voorgaande jaren de stappen 1 tot en met 5 gerealiseerd.  

Ons MBO heeft afgelopen jaar het initiatief genomen om mee te doen aan de Sustainabul (mbo.sustainabul.com). Met deze ranglijst wordt gekeken welk MBO het meest duurzaam is in Nederland. Op 13 december was de uitreiking van de Sustainabul in Amsterdam bij ROC TOP. De ranglijst wordt gevuld aan de hand van 4 punten: onderwijs, praktijk, bedrijfsvoering en projecten waarbij deze 3 punten integraal worden verbonden. Zone.college werd 4de. Op alle 4 onderdelen werd goed gescoord, maar er is zeker nog meer uit te halen

Onze nieuwe VMBO-locatie Doetinchem loopt voorop als het gaat om duurzaamheid. Belangrijk aandachtspunten zijn toepassing van een duurzame en circulaire energie- en waterhuishouding dat onderdeel is van een lokaal ecosysteem en toepassing van circulaire materialen. Als onze overige gebouwen zijn in 2019 gescand op duurzaamheid waarbij met name is gekeken naar energieverbruik en mogelijkheden die te optimaliseren. Voor nagenoeg alle gebouwen geldt dat er werk te doen is om de duurzaamheid te vergoten. De resultaten van de scan worden meegenomen in de onderhouds- en investeringsplannen op het gebied van vastgoed.

In de groene sector zijn bedrijven internationaal gericht. Denk aan de land- en tuinbouw en domeinen als groene energie, inclusieve landbouw, duurzaam ondernemerschap, watermanagement en duurzame groene leefomgeving. Daarnaast is er bij het bedrijfsleven een duidelijke vraag naar meer aandacht voor internationale competenties. Door in alle opleidingen aandacht te hebben voor internationale competenties, kunnen leerlingen en studenten zich beter staande houden in een omgeving, waarin grenzen steeds minder belangrijk zijn. Internationalisering binnen Zone.college betekent dan ook het aanleren van een nieuwe ‘mindset’ (houding/attitude), maar ook kennisuitwisseling, het volgen van een deel van de opleiding in het buitenland (waar mogelijk gecombineerd met een ‘work-based setting’ (Internationale BPV)

Ons streven is het aantal studenten dat een internationale leerervaring opdoet (het volgen van een deel van de opleiding in het buitenland of deelnemen aan een I-BPV) te verhogen. We stimuleren dit door digitaal goede informatie aan te bieden via een Wikiwijs-arrangement en het opnemen van het leerarrangement internationale betrekkingen binnen het vak LOB. Daarnaast wordt het keuzedeel 'werken op de internationale arbeidsmarkt' aangeboden. Als in voorgaande jaren hebben we in 2019 veel aandacht gegeven aan ontwikkeling en kwaliteitsborging van internationale leereenheden en het internationaal assessment. Leerresultaten behaald in het buitenland kunnen hierdoor worden gevalideerd en geborgd.

Medewerkers en studenten uit het MBO hebben in 2019 uitvoer gegeven aan een viertal door de EU gesubsidieerde sector overstijgende Erasmus+ strategische partnerschapsprojecten. In deze twee of drie jarige projecten werken ze aan de ontwikkeling van internationale leereenheden, internationaal assessment en kwaliteitsborging, leren werken in een virtuele leeromgeving en leren werken met digital equipment als een HoloLens, 3D printen en frezen, augmented reality, virtual reality en het inzetten van sociale media in marketingstrategieën. Samenwerking met het regionale en het georganiseerd Europese bedrijfsleven is één van de belangrijke pijlers in deze projecten. Vanzelfsprekend zijn de Sustainable Development Goals van de VN en 21st Century Skills van de EU de basis voor ontwikkeling van de producten.

In 2019 gaven medewerkers en leerlingen uit het VMBO uitvoer aan activiteiten binnen twee Erasmus+ scholenpartnerschapsprojecten: ‘Clean’ en ‘Hotbay 21’. In het project 'Clean' werken 6 partnerscholen samen,  in het project "Hotbay" 4. Zij werken aan de sustainable development goals van de Verenigde Naties, met onderwerpen als milieu problematiek, woon- en leefomgeving, voedselveiligheid, ICT, informeel leren, Creativiteit en Universeel Democratisch Onderwijs. Er wordt gebruik gemaakt van E-Twinning en E-Space. In 2019 hebben tientallen vo leerlingen samen met hun ‘Europese’ klasgenoten gewerkt aan bovengenoemde onderwerpen.

Om onze internationale ambities vorm te geven werken we samen met allerlei overheidsinstellingen, MBO-instellingen, Universiteiten en bedrijven uit binnen- en buitenland. Concrete onderwerpen waaraan we hebben gewerkt in 2019 zijn:

• Groene zorgbedrijven: Ontwikkelen van een internationaal werk-gerelateerd opleidingstraject binnen groene zorg-bedrijven.
• Agro toerisme: Ontwikkeling van een internationaal erkende kwalificatie voor de opleiding digitaal agro-toerisme.
• Euregio: Werken aan het wegnemen van negatieve effecten van de landsgrens.
• Groen onderwijs in Indonesië en Oeganda: Groen onderwijs in beide landen revitaliseren.

De klachten in het onderstaande overzicht zijn gemeld via het klachtenformulier op de website van Zone.college. Deze klachten zijn intern afgehandeld. Er is geen beroep gedaan op de externe Landelijke Klachtencommissie Onderwijs of de Commissie van Beroep voor Examinering.

Zone.college werkt met en verwerkt veel (bijzondere) persoonsgegevens. Het verwerken van persoonsgegevens is voor ons als school noodzakelijk, anders kunnen de docenten geen lesgeven en ondersteunende collega’s hun werk niet doen. We gaan al zorgvuldig met deze gegevens om, maar het is van groot belang dat we alert blijven bij het verwerken van deze persoonsgegevens.

Dagelijks worden er van ruim 7.000 leerlingen en studenten en circa 1.000 medewerkers persoonsgegevens (NAW-gegevens, cijfers, beoordelingen, lesnotities, beeldmateriaal, aanwezigheid, verzuim, incidenten, etc.) verwerkt van verschillende activiteiten in verschillende (digitale) systemen.

Er wordt continu gewerkt aan de waarborging van de beschikbaarheid, juistheid en vertrouwelijkheid van deze gegevens in onze informatiesystemen. In 2019 zijn diverse maatregelen genomen in het kader van deze waarborging. Hieronder de meeste belangrijke:

• Er is aandacht voor blijvende professionalisering van het IBP-team, vormgegeven door het volgen van opleidingen, het bijwonen van landelijke bijeenkomsten en delen van expertise op het gebied van wetgeving en tooling binnen samenwerkingsverbanden van mbo-scholen. Onder regie van het IBP-team wordt uitvoering gegeven aan de wet AVG. Zij informeren de organisatie over deze wetgeving (bewustwording). Verder is er beleid gemaakt, zijn risico’s in kaart gebracht en is er informatie verzameld over incidenten (datalekken).
• Er is bewustwording gecreëerd omtrent het versturen van bestanden met privacygevoelige gegevens en bij berichten naar grote groepen geadresseerden, door voorlichting via persoonlijke benadering en via publicatie op intranet en info-borden. Daarnaast is de functionaliteit van FileCap (de applicatie om veilig te e-mailen) uitgebreid met de mogelijkheid om de berichten zelf ook met versleuteling te kunnen versturen. Binnen Zone.college zijn dit belangrijke manieren van informatieoverdracht, waar intensief gebruik van wordt gemaakt. Veel e-mails en bestanden bevatten gevoelige informatie. Bijvoorbeeld informatie over leerlingen/studenten (onder andere naam en adresgegevens, presentie, sociale informatie, informatie over de gezondheid), maar ook over eigen medewerkers (denk bijvoorbeeld aan HR-dossiers, uitwisseling met arbodiensten) en vertrouwelijke organisatorische informatie (zoals beleidsstukken en financiële gegevens). In het kader van risicomanagement heeft e-mailen blijvende aandacht nodig van het IBP-team, aangezien het merendeel van datalekken door onzorgvuldig e-mailen ontstaat.
• Er is in Magister een toestemmingsmodule in gebruik genomen voor leerlingen en studenten. Deze module faciliteert de mogelijkheid om toestemmingen vast te leggen (en ook weer in te trekken) met betrekking tot interne- en externe publicaties van beeldmateriaal en het gebruik van persoonsgegevens binnen (secundaire) educatieve applicaties.
• In 2019 heeft Zone.college wederom meegedaan met de landelijke benchmark Informatiebeveiliging, Privacy en Examinering in het mbo, o.b.v. nieuw gedefinieerde kaders. Deze benchmark is uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de regiegroep IBP door saMBO-ICT en Kennisnet. Als sector is er ambitie om in volwassenheidsscore te groeien van 2 naar 3 (op een schaal van 1 tot 5). Er hebben in totaal 56 van de 59 mbo-scholen meegedaan aan de benchmark. Het doel is om in 2020 op een gemiddelde score van 3 uit te komen. Als Zone.college zijn we goed op weg, met als resultaat een 2.7 voor de benchmark Informatiebeveiliging (landelijk gemiddelde 2.5), een 2.5 voor de benchmark Privacy (landelijk gemiddelde 2.5) en 2.1 voor de benchmark Examinering (landelijk gemiddelde 2.5). De verbeterpunten die uit deze benchmarks zijn gekomen worden door het IBP-team opgepakt in het nieuwe jaar.
• Twee-factor authenticatie neemt een steeds belangrijkere rol in omtrent bescherming van persoonsgegevens en is om die reden uitgerold over meerdere systemen.

De groei van het aantal Fte's loopt in de pas met de groei van het aantal studenten. De flexibele schil is 1 % toegenomen tot 18 %.

Over de jaren heen is de verdeling van ons personeelsbestand over onderwijzend personeel en overig personeel nagenoeg constant.

Ons aandeel onderwijzend personeel binnen het MBO is met 91% ruim boven het sectorgemiddelde MBO van 69,5 %, zoals door de Benchmark MBO is gepresenteerd. Voor het VMBO is er geen benchmark. In Almelo is het aandeel indirect ondersteunend personeel relatief groot en het aandeel onderwijzend personeel relatief laag.

Het verzuimpercentage is in 2019 verder afgenomen naar 4,7%. Medewerkers melden zich t.o.v. 2018 minder vaak ziek, de gemiddelde verzuimduur daarentegen is toegenomen. Door actieve verzuimbegeleiding bevorderen wij de re-integratie van medewerkers. 

Zone.college heeft tot op heden slechts in beperkte mate te maken gehad met demografische krimp. Qua leerlingen- en studentenaantallen wordt, op totaalniveau, tot en met 2022 een stijgende lijn verwacht. Daarna is het de verwachting dat als gevolg van demografische krimp de leerlingen- en studentenaantallen structureel zullen dalen weliswaar in combinatie met gelijkblijvende of stijgende marktaandelen. 

De inschatting van de studentenaantallen MBO sluit aan bij de Kwaliteitsagenda MBO en die is ambitieus. Het aantal aanmeldingen in de loop van 2020 voor het schooljaar 2020-2021 verloopt trager dan voorgaande jaren. Dat kan worden veroorzaakt door krimp of door de corona crisis, die ertoe heeft geleid dat de uiterste inschrijfdatum met een maand is opgeschoven tot eind mei 2020. Met deze onvoorspelbaarheid heeft het MBO voldoende rekening gehouden door te werken met een vast-flex formatie die rekening houdt met zowel een krimp- als groei scenario voor het schooljaar 2020-2021.

De ontwikkeling van het aantal fte kan niet los gezien worden van de ontwikkeling van leerlingen en studenten aantallen. Conform leerlingen en studentenaantallen wordt tot en met 2022 een stijging in het aantal fte verwacht.

Belangrijke ontwikkelingen in de meerjarenverkenning zijn:

• De oplevering van de nieuwe school in Doetinchem begin 2020. Dit resulteert in structureel hogere afschrijvingslasten ten opzichte van 2019.
• De inzet van impulsgelden. Impulsgelden zijn gelden die vanuit het eigen vermogen toegekend kunnen worden om de strategische agenda sneller en of beter uit te voeren. Dit is vanwege de sterkte solvabiliteitspositie van Zone.college mogelijk. In de meerjarenverkenning van de staat van baten en lasten zijn indicatieve bedragen weergegeven. De daadwerkelijk inzet van impulsgelden is afhankelijk van de ingediende aanvragen en de liquiditeitsontwikkeling van Zone.college.
• Het oprichten van Stichting groei.zone (2019) en de overdracht van activiteiten van Groeipunt BV naar Groei.zone (2020) om onder andere in te spelen in het belang van permanent leren (LLO) en de snel veranderende arbeidsmarkt. Het is de verwachting dat, na de nodige investeringen in de jaren 2019 tot en met 2022 (aanloopverliezen), Groei.zone een belangrijke bijdrage gaat leveren aan de omzet en het resultaat van Zone.college.

De leerlingen- en studentenaantallen en de gepresenteerde balanscijfers (en daarmee ratio’s) wijken af ten opzichte van de begroting 2020. Dit wordt veroorzaakt doordat de leerlingen- en studentenaantallen en de balanscijfers gebaseerd zijn op daadwerkelijke cijfers 2019 en de begroting 2020 gebaseerd is op de geprognosticeerde cijfers 2019.

De belangrijkste risico’s die het behalen van de strategische doelen in de weg (kunnen) staan worden jaarlijks vastgesteld door de directeuren, het bestuur en de raad van toezicht. Dit zijn enerzijds risico’s die een strategisch doel direct in de weg staan, zoals bijvoorbeeld een forse terugloop van het aantal leerlingen of mbo-studenten, en anderzijds meer generieke risico’s die zich kunnen openbaren op operationeel/tactisch niveau, zoals bijvoorbeeld het overtreden van wet- en regelgeving.

Per risico zijn de (gepercipieerde) kans van optreden en de impact vastgesteld. Met betrekking tot de tien risico’s, die hierin het hoogst scoren, zijn beheersmaatregelen gedefinieerd die betreffende risico’s dienen te mitigeren. Een uitgebreide risico-controlematrix is opgenomen in bijlage 8. Hieronder kort ingegaan op de grootste risico’s (top 3) die naar voren zijn gekomen uit de risicosessies:

1. Het gebrek aan loonbaanperspectief wordt als meest urgent risico aangemerkt. Dit risico hangt ook nauw samen met het risico krapte op de arbeidsmarkt. Beheersmaatregelen op het gebied van leiderschap/coaching, scholingsaanbod en het bouwen aan een inspirerende werkomgeving moeten bijdragen aan het reduceren van het risico.
2. De verwachte demografische krimp blijft een belangrijk strategisch thema/risico de komende jaren, met name vanaf 2022. De verwachte krimp zal onder andere opgevangen moeten worden met onderwijsvernieuwingen en flexibilsering van het personeelsbestand. De doelstelling is hier om het marktaandeel minimaal te bestendigen.
3. Onvoldoende integraliteit in de sturing van de organisatieonderdelen.  Adequate interne communicatie, het opzetten van een leiderschapsprogramma en een meer integrale besturing (door periodieke dialoog directeuren versus bestuur) zijn beheersmaatregelen die de kans op uiting van dit risico moeten verkleinen.

Zoals hierboven, bij risico 3, is beschreven wordt ingezet op een meer integrale besturing waarbij de strategische doelen expliciet betrokken worden in de periodieke rapportages en gesprekken tussen het bestuur en de directeuren. Hierdoor is er niet alleen aandacht voor de lopende zaken, betrekking hebbende op de korte termijn, maar is er ook aandacht voor de lange termijn doelen en risico’s gericht op de aspecten Klant, Onderwijs, Personeel en Middelen & Risico’s.

Zone.college voert een prudent beleid en is mede daardoor in staat tegenslagen op te vangen. De liquiditeit en solvabiliteit zijn namelijk goed op orde. Voor de belangrijkste risico’s met impact op de resultaten zijn bestemmingsreserves gevormd, zoals de terugloop van de middelen voor passend onderwijs, de krimp in leerlingen- en studentenaantallen en calamiteiten. Voor deze risico’s is een inschatting gemaakt van de mogelijke impact om te komen tot een omvang van de bestemmingsreserve. Daarnaast zijn in de risico-controlematrix voor de grootste risico’s beheersmaatregelen geformuleerd.

Na de balansdatum is de coronapandemie uitgebroken. In C.11, Gebeurtenissen na balansdatum, wordt dat toegelicht. Op de lange termijn kan de pandemie er voor zorgen dat er landelijk minder middelen worden geÏnvesteerd in onderwijsinnovatie. Daarnaast is het denkbaar dat in de publieke sector minder middelen beschikbaar zijn voor onderwijs. Dit betreft een extern risico. Van tevoren is onbekend welke maatregelen door de regering worden genomen/geadviseerd. Het is van belang om hier op een veerkrachtige wijze op in te springen.

Naast de per risico benoemde beheersmaatregelen is de planning & controlcyclus versterkt door de strategische doelen uit het Strategisch Beleidsplan hierin explicieter op te nemen. De kwartaalrapportages en -gesprekken van directie en bestuur zijn hierdoor niet alleen gericht op jaarplannen maar ook op lange termijn doelen en risico’s. Doel hiervan is ook dat in de dialoog teamleider-directeur meer aandacht is voor de lange termijn doelen en risico’s.